Die groen (in) die gedig

Woordfees 2012

 

Lesing gelewer oor “Die groen (in) die gedig” tydens Woordfees 2012.

 

____________________________________________________________________________

Die groen (in) die gedig

Susan Smith

Onlangse navorsing oor die wyse waarop die literêre teks as kultuurproduk deur middel van taal die samehang van die mensdom en die natuur uitdruk, het die belangrikheid beklemtoon van ’n groeiende bewussyn van die rol wat ekokritiek en ekopoësie in die letterkunde speel, plaaslik en internasionaal. In haar artikel oor die aard van ekopoësie, skryf Smith die volgende:

As wêreldwye reaksie op die toenemende vernietiging van die verhouding tussen die mens en die natuur bied ekokritiek ’n interdissiplinêre kyk op die wyse waarop kultuurprodukte soos poësie hierdie verhouding ontgin en verwoord en dien dit as ’n reaksie op die behoeftes, probleme en krisisse wat die mensdom in die gesig staar. (Smith 2012a:506)

Die verbintenis tussen die ekokritiek en plek is eweneens deur Smith ondersoek en sy beklemtoon die belangrikheid van plek en ingeplaaste skryf as definiërende kenmerke van die groen gedig (Smith 2012b:901–2). Tereg merk Linda Russo op dat plek en materiële geplaastheid binne die omgewing tot gevolg het dat die mens ’n verbintenis met plek opbou wat verder strek as woorde op papier:

 Thus addressing place, and more specifically the “being located” or localism that is central to environmental writing, enables consideration of the material “emplacement” of “environ-ment” of the writer, of language as a perceiving and construction tool, and of connection (affect, bond) in many senses. (Russo s.j.:2)

 Die ekogedig gebeur iewers, dit is verbonde aan ’n spesifieke plek, ’n gebeurtenis wat in samehang en gelyktydig met ander menslike en niemenslike gebeure plaasvind; die wisselwerking tussen gedig en plek veronderstel volgens Russo ’n ekopoëtiese praktyk, waardeur die grense tussen die gedig en die plek of landskap opgehef word en die gedig as ’n veld van aktiwiteit aangebied word (Russo sj.:4). Hierdeur word die materialiteit van taal beklemtoon, die plasing van die woord op papier binne die materialiteit van die oomblik en die plek. Russo beskryf hierdie aksie as “the poem [that] is on-the-page and in-the-world at once through a co-mingling of experience, thought, perception, and fact” (Russo s.j.:4). Die fisiese materialiteit van plek lei daartoe dat daar opnuut gekyk moet word nie net na die landskap en plek van die gedig en in die gedig nie, maar veral ook na die gedig as landskap.

In hierdie artikel sal daar ondersoek ingestel word na die wyse waarop die ekogedig as landskap optree deur die visuele en strukturele aanbieding van die gedig. Dit sal gedoen word aan die hand van voorbeelde uit beide die Afrikaanse en internasionale digkuns.

[…]

© Susan Smith