Neville Alexander toekenning vir multitaligheid en Afrikaans

Lees die berig by Die Afrikaanse Taalmuseum

Drie medewenners: Neville Alexander-prestige-eerbewys

neville-alexander-prestige-eerbewys-wenners-2Fiona van Kerwel (WOW-projekbestuurder),
Elizabeth Dennise van Schalkwyk en prof Susan Smith

Die Raad van die Afrikaanse Taalmuseum en -monument (ATM) het op Erfenisdag die 2016 Neville Alexander-prestige-eerbewys aan drie medewenners, twee individue en een instelling, toegeken. Die wenners is Elizabeth Dennise van Schalkwyk, prof Susan Smith en die Woorde Open Wêrelde (WOW) projek van die Universiteit Stellenbosch (US) Woordfees.

Die Voorsitter van die ATM-Raad, prof Mashudu Mashige, het sertifikate aan Van Schalkwyk, prof Smith en Fiona van Kerwel, projekbestuurder van WOW, oorhandig. Elke wenner ontvang ook prysgeld van R10 000 vir ‘n relevante taalprojek.

Volgens Michael Jonas, Direkteur van die ATM, is die eerbewys ’n poging om erkenning aan die onbesonge helde van Afrikaans te gee en om taalprojekte te bevorder: “Alexander was ‘n bekroonde taalkundige, opvoedkundige en akademikus, wat hom sterk beywer het vir veeltaligheid en moedertaalonderrig in Suid-Afrika. Die eerbewys word toegeken aan  ʼn geskikte kandidaat of instelling wat ʼn beduidende bydrae op voetsoolvlak in die gemeenskap gelewer het op enige gebied van Afrikaans as moedertaal of voorstander van veeltaligheid.”

Van Schalkwyk is ‘n prokureur van Johannesburg wat reeds sedert 2009 Afrikaans as tweede taal onder nie-Afrikaanssprekendes, waaronder buitelanders, bevorder. Sy spandeer sowat vyf uur per week om graad 12-leerders, wat met Afrikaans as tweede taal op skool sukkel, te ondersteun. Van Schalkwyk laat dié leerders kinderboeke lees, wat volgens haar “soos ʼn bom” werk om hul taalvaardighede te verbeter. Sy wil haar prysgeld gebruik om ʼn groter verskeidenheid Afrikaanse leesboeke en hulpbronne aan te koop.

Prof Smith is benoem vir haar toewyding tot die totstandkoming en uitbou van die Department Afrikaans aan die Universiteit van Fort Hare. Tertius Kapp skryf in sy motivering: “Bo en behalwe haar eie akademiese uitsette, wat behels vele vooraanstaande navorsingsartikels, veral in die nuwe veld van eko-kritiek, en haar eie digterlike werk, behartig sy ʼn enorme hoeveelheid administrasie en loods sy projekte wat op kreatiewe wyse die unieke uitdagings van haar direkte omgewing aanspreek. In ʼn tyd waar studente by vele tersiêre instellings negatief reageer op Afrikaans, is dit bewonderenswaardig dat Afrikaans by die Universiteit van Fort Hare nie net een van studente se gunsteling departemente is nie, maar ook deur personeel as ‘n broodnodige deel van die universiteit gesien word. Dit is ʼn direkte gevolg van Susan Smith en haar personeel se werk.”

Die Woorde Open Wêrelde (WOW) jaarprojek van die US Woordfees is gerig op woordvaardighede, lees, geletterdheid en die kunste, met Afrikaans as fokustaal. Naas ’n groot aantal WOW-aktiwiteite wat aangebied word tydens die jaarlikse US Woordfees word talle projekaksies deur die jaar aangebied, soos skrywersbesoeke aan skole, leeskringe, leesfeeste, skoolkoerante, debatfeeste, kuns en- kultuurfeeste, werkswinkels, kompetisies en veral die snelgroeiende nasionale Sanlam WOW Spelfees. ’n Belangrike fokus van die WOW-projek is om belowende leerders te identifiseer en hulle aan te moedig tot tersiêre studie, veral binne die Fakulteit Lettere en Sosiale Wetenskappe.

Die medewenners van die eerste prestige-eerbewys, in 2015, was die fakulteit onderwys van die Kaapse Skiereiland Universiteit van Tegnologie (KSUT) in Wellington, en Sabina Dumas, opvoeder aan New Orleans Sekondêre Skool in die Paarl. KSUT het vier behoeftige Afrikaanse studente se klasfooie met hul prysgeld gedek. Dumas het ingeteken op Die Burger sodat 250 leerders dié koerant en susterkoerante digitaal kan lees. Sy het verder uitgawes vir verskeie projekte geborg, waaronder leerders se deelname aan die WOW-Spelfees en ‘n skoolkoerantkursus. Volgens Dumas het die toekenning verskeie deure vir haar leerders oopgemaak, “blootstelling wat baie meer as geld beteken”.

Vir navrae, kontak die Direkteur, Michael Jonas, by 021 872 3441 of admin@taalmuseum.co.za.

Oktober 2016

Advertisements

Afrikaans in die nuus by UFH

Afrikaans in die nuus by UFH

Susan Smith, Afikaans, UFH

 

Stille stryder vir Afrikaans

Rapport

2010-11-20 21:58

Berig: René-Jean van der Berg

Foto: Denvor de Wee

Terwyl die groot taalstryders om die behoud van Afrikaans op talle kampusse stry, werk
dr. Susan Smith stil-stil met ’n groep studente in Afrikaans op die Fort Hare Universiteit
se Oos-Londen-kampus.

Al sê akademici die Afrikaansvuur brand nie meer so hoog nie, is dit die klein, smeulende kooltjies wat dié taal van uitwissing kan red.Dié klein kooltjies is wat dr. Susan Smith, digter en hoof van die departement Afrikaans by die Fort Hare Universiteit in Oos-Londen, in die harte van jong studente aanblaas.

“My werk is hiér. Daar is genoeg mense wat in Stellenbosch op die verhoog kan klim en vir die taal baklei. Aan so ’n aggressiewe debat neem ek nie graag deel nie,” sê Smith, wat in 2002 bekroon is met die Premierstoekenning van die departement van kuns en kultuur in die Oos-Kaap vir haar bydrae tot die Afrikaanse taal en letterkunde in die Oos-Kaap.Toe die Afrikaansdepartement van die Fort Hare-universiteit in Alice in 2004 weens lae studentegetalle sluit, het juis dié debatte en noodkrete woes deur die land getrek oor die taal nou kwansuis besig is om te sterf. Die Rhodes-universiteit het in 1997 ’n satellietkampus in Oos-Londen geopen, waar Smith Afrikaans gedoseer het.

In 2005 het die Rhodes-satellietkampus saamgesmelt met die Fort Hare-universiteit.Smith het toe die kans gekry om ’n volledige Afrikaansdepartement tot stand te bring. In 2005 is daar met net nege eerstejaars begin en vanjaar is 109 studente vir die vak Afrikaans ingeskryf. Van dié groep is daar twee doktorale, twee MA- en vier honneursstudente.Baie van die voorgraadse studente is Xhosa- of Engelssprekend en neem dus die taal as hul tweede of derde taal. Smith verduidelik op voorgraadse vlak word die vak in twee strome verdeel: prakties en akademies. Veral die nie-Afrikaanssprekendes bestudeer die taal op praktiese vlak. Daar is egter ook studente wat baie negatiewe persepsies oor die taal het, maar Smith spog dat die persepsies nie van lange duur is nie.

Smith en haar medelektor, mev. Shamiega Chaudhari, verduidelik sommer op eerstejaarsvlak aan nie-Afrikaanssprekendes dat jy nié jou eie taal, geskiedenis en kultuur verraai deur Afrikaans te neem nie.“Van die negatiewe persepsies is dikwels deur die geskiedenis heen en selfs op skoolvlak in die studente ingemessel. Hul ouers se idee rondom Afrikaans het ook ’n groot invloed op hoe húlle die taal sien en ervaar. Ons probeer om ons klasse prettig te hou om dié idees af te breek. Dit is in dié klasse wat die studente vir die eerste keer leer hoeveel hul eie taal en kultuur Afrikaans beïnvloed het. “Dan besef hulle Afrikaans is nié ’n Europese taal nie, maar ons éie taal. Dan dink hulle, ‘hei, ek kan mos ’n stukkie van my hart ook vir dié taal gee’.”

Smith debuteer in 1997 in Nuwe Stemme 1 en van haar gedigte word daarna in verskeie publikasies opgeneem, o.a. in Groot verseboek (2000), Versereise (2001), Raamwerk 11 & 12 (2001), Pret met poësie (2007), Versjoernaal (2008), Groot verseboek (2008), De Onbestemmelingen (2011) (saam met ’n Nederlandse vertaling van haar gedig deur Gerrit Komrij) en Vonkverse (2011). Een van haar gedigte is nasionaal voorgeskryf vir gr. 12-leerlinge.

LEES BERIG IN RAPPORT HIER

Gemeenskapsbetrokkenheid en studenteaktiwiteite

Afrikaanse Feesaand, studentedrama, ATKV studentetak, Forum vir Afrikaanse onderwysers:

 

Afrikaanse aand 2012.1l00015   

    Afrikaanse aand 2012.2l00005

Studentedrama

UFH Kaap Toer 1 052  UFH Kaap toer 2013 015

Besoek aan die Afrikaanse Taalmuseum in die Paarl en Dianna Ferrus tydens die Kaapse taaltoer

 

2013 ATKV.1l00024   April 2012 018

Eerste student ATKV-tak in die land, so hoor ons!      Nederlands by UFH met Dr Daniël van Olmen

UFH Kaap Toer 1 128   214

Taalmonument en Tafelberg

179

Op Seinheuwel

Aksie Afrikaans Boekeprojek

Aksie Afrikaans Boekeprojek is ‘n aaneenlopende projek wat reeds vir ‘n aantal jare in plek is. In samewerking met Cordis Trust is daar ‘n biblioteek tot stand gebring by Laerskool Aspiranza en word daar deur middel van bydraes en insameling van studente Afrikaanse boeke voorsien aan skole in die omgewing. Die studente neem deel aan ‘n dag met storievertelling, sang en toneeltjies in Afrikaans.

20130917_095059

Laerskool Nahoon

 

Laerskool Aspiranza

Susan Smith, Afrikaans, UFH

Laerskool Aspiranza