Taalbeleid by UFH

Taalbeleid by die Universiteit van Fort Hare

Die Burger

Beeld

Volksblad

22/11/2013

In ‘n rigtinggewende stap het die Universiteit van Fort Hare einde 2013 ‘n nuwe taalbeleid aanvaar. Professor Susan Smith, Departementshoof van Afrikaans en lid van die Taalkommitee van die Universiteitsraad, het ‘n leidende rol gespeel in die totstandkom en aanvaarding van hierdie beleid.

Die hersiene taalbeleid wat eenparig deur die Senaat van die Universiteit van Fort Hare aanvaar is, is ‘n oorwinning vir ‘n multitalige en multikulturele benadering en in ooreenstemming met nasionale taalbeleid.

Die taalbeleid maak voorsiening vir die insluiting van Afrikaans, naas Engels en IsiXhosa, as een van die amptelike tale van die instansie, wat ‘n weerspieëling is van die multikulturele en multitalige demografie van die universiteit en ‘n bewustelike houding van insluiting kommunikeer. Die doelgerigte en aktiewe ontwikkeling van IsiXhosa en sy funksies tot volwaardige akademiese taal, en ‘n erkenning van die waarde en status van hierdie taal sal ‘n belangrike komponent van die toepassing van hierdie taalbeleid uitmaak. So tree die Afrikatale ook toe tot die meertaligheidsdebat en word ‘n belangrike vennootskap met Afrikaans gesmee, wat tot wedersydse voordeel sal lei.

Die oorlewingskrag van ‘n taal word nie net gemeet aan die hoeveelheid sprekers wat die taal op ‘n informele en spontane wyse gebruik nie; soveel meer is op die spel. Dit is veral die sogenaamde hoër funksies van ‘n taal wat bepalend is vir lewenskrag: dit sluit in die gebruik van ‘n taal op ‘n formele vlak soos byvoorbeeld in staatsinstansies, in kerke, in howe, as onderrigtaal en in die openbare media; ook as taal waarin belangrike literêre tekste gepubliseer word. Dit het veel te make met die amptelike status wat ‘n taal beklee, d.w.s. die waarde en erkenning wat aan ‘n taal toegeken word.

In ‘n tyd wat Afrikaans toenemend onder druk kom by talle tersiêre instansies en waar Afrikaanse departemente in sommige gevalle gesluit is, is die erkenning wat by die Universiteit van Fort Hare aan Afrikaans gegee word, beduidend en moet geprys word. Dit beteken onder andere die insluiting van Afrikaans (saam met isiXhosa) tydens universiteitsgeleenthede, op amptelike dokumente, korrespondensie en beleidstukke – en dit by ‘n universiteit wat tot op hede uitsluitlik Engels vir al hierdie funksies gebruik het.

Die groot uitdaging vir die universiteit sal die effektiewe toepassing van die nuwe taalbeleid wees, ‘n voortdurend evolerende proses wat sal afskop met die totstandbring van ‘n Taalsentrum. Dit vra om ‘n daadwerklike verbintenis tot, ‘n beteknisvolle implementering en ‘n toegewyde bestuur van die beleid.

LEES DIE BERIG IN DIE BEELD

Susan Smith, Afrikaans, UFH

Advertisements

Afrikaans in die nuus by UFH

Afrikaans in die nuus by UFH

Susan Smith, Afikaans, UFH

 

Stille stryder vir Afrikaans

Rapport

2010-11-20 21:58

Berig: René-Jean van der Berg

Foto: Denvor de Wee

Terwyl die groot taalstryders om die behoud van Afrikaans op talle kampusse stry, werk
dr. Susan Smith stil-stil met ’n groep studente in Afrikaans op die Fort Hare Universiteit
se Oos-Londen-kampus.

Al sê akademici die Afrikaansvuur brand nie meer so hoog nie, is dit die klein, smeulende kooltjies wat dié taal van uitwissing kan red.Dié klein kooltjies is wat dr. Susan Smith, digter en hoof van die departement Afrikaans by die Fort Hare Universiteit in Oos-Londen, in die harte van jong studente aanblaas.

“My werk is hiér. Daar is genoeg mense wat in Stellenbosch op die verhoog kan klim en vir die taal baklei. Aan so ’n aggressiewe debat neem ek nie graag deel nie,” sê Smith, wat in 2002 bekroon is met die Premierstoekenning van die departement van kuns en kultuur in die Oos-Kaap vir haar bydrae tot die Afrikaanse taal en letterkunde in die Oos-Kaap.Toe die Afrikaansdepartement van die Fort Hare-universiteit in Alice in 2004 weens lae studentegetalle sluit, het juis dié debatte en noodkrete woes deur die land getrek oor die taal nou kwansuis besig is om te sterf. Die Rhodes-universiteit het in 1997 ’n satellietkampus in Oos-Londen geopen, waar Smith Afrikaans gedoseer het.

In 2005 het die Rhodes-satellietkampus saamgesmelt met die Fort Hare-universiteit.Smith het toe die kans gekry om ’n volledige Afrikaansdepartement tot stand te bring. In 2005 is daar met net nege eerstejaars begin en vanjaar is 109 studente vir die vak Afrikaans ingeskryf. Van dié groep is daar twee doktorale, twee MA- en vier honneursstudente.Baie van die voorgraadse studente is Xhosa- of Engelssprekend en neem dus die taal as hul tweede of derde taal. Smith verduidelik op voorgraadse vlak word die vak in twee strome verdeel: prakties en akademies. Veral die nie-Afrikaanssprekendes bestudeer die taal op praktiese vlak. Daar is egter ook studente wat baie negatiewe persepsies oor die taal het, maar Smith spog dat die persepsies nie van lange duur is nie.

Smith en haar medelektor, mev. Shamiega Chaudhari, verduidelik sommer op eerstejaarsvlak aan nie-Afrikaanssprekendes dat jy nié jou eie taal, geskiedenis en kultuur verraai deur Afrikaans te neem nie.“Van die negatiewe persepsies is dikwels deur die geskiedenis heen en selfs op skoolvlak in die studente ingemessel. Hul ouers se idee rondom Afrikaans het ook ’n groot invloed op hoe húlle die taal sien en ervaar. Ons probeer om ons klasse prettig te hou om dié idees af te breek. Dit is in dié klasse wat die studente vir die eerste keer leer hoeveel hul eie taal en kultuur Afrikaans beïnvloed het. “Dan besef hulle Afrikaans is nié ’n Europese taal nie, maar ons éie taal. Dan dink hulle, ‘hei, ek kan mos ’n stukkie van my hart ook vir dié taal gee’.”

Smith debuteer in 1997 in Nuwe Stemme 1 en van haar gedigte word daarna in verskeie publikasies opgeneem, o.a. in Groot verseboek (2000), Versereise (2001), Raamwerk 11 & 12 (2001), Pret met poësie (2007), Versjoernaal (2008), Groot verseboek (2008), De Onbestemmelingen (2011) (saam met ’n Nederlandse vertaling van haar gedig deur Gerrit Komrij) en Vonkverse (2011). Een van haar gedigte is nasionaal voorgeskryf vir gr. 12-leerlinge.

LEES BERIG IN RAPPORT HIER

Gemeenskapsbetrokkenheid en studenteaktiwiteite

Afrikaanse Feesaand, studentedrama, ATKV studentetak, Forum vir Afrikaanse onderwysers:

 

Afrikaanse aand 2012.1l00015   

    Afrikaanse aand 2012.2l00005

Studentedrama

UFH Kaap Toer 1 052  UFH Kaap toer 2013 015

Besoek aan die Afrikaanse Taalmuseum in die Paarl en Dianna Ferrus tydens die Kaapse taaltoer

 

2013 ATKV.1l00024   April 2012 018

Eerste student ATKV-tak in die land, so hoor ons!      Nederlands by UFH met Dr Daniël van Olmen

UFH Kaap Toer 1 128   214

Taalmonument en Tafelberg

179

Op Seinheuwel

Aksie Afrikaans Boekeprojek

Aksie Afrikaans Boekeprojek is ‘n aaneenlopende projek wat reeds vir ‘n aantal jare in plek is. In samewerking met Cordis Trust is daar ‘n biblioteek tot stand gebring by Laerskool Aspiranza en word daar deur middel van bydraes en insameling van studente Afrikaanse boeke voorsien aan skole in die omgewing. Die studente neem deel aan ‘n dag met storievertelling, sang en toneeltjies in Afrikaans.

20130917_095059

Laerskool Nahoon

 

Laerskool Aspiranza

Susan Smith, Afrikaans, UFH

Laerskool Aspiranza